بررسی آثار یوهان سباستین باخ - بخش یکم -نویسنده و آموزگار : رابعه رضوی علوی(عسل)

هاست مخصوص بلاگ ریدر

تاریخ موسیقی دوره باروک - بررسی زندگی و آثار یوهان سباستین باخ - بخش یکم
نویسنده ، آموزگار و گوینده : اینجانب - رابعه رضوی علوی (عسل)
منبع آموزشی : کتاب درک و دریافت موسیقی - اثر : راجر کیمی ین
زمستان 1395 خورشیدی ، 2017 میلادی
ایران - تهران
درود بر یاران.
در نوشتار حاضر به مرور زندگانی و آثار برجسته ترین و شاخص ترین آهنگساز و موسیقی دان بی مثال دوره پایانی باروک خواهیم پرداخت . با این توضیح که درسهای شنیداری مرا می توانید در آرشیو تابستان 1395 خورشیدی یکتا کانال رسمی تلگرام اینجانب ، رابعه رضوی علوی (عسل) ، گوینده ، نویسنده و آموزگار تمامی آموزشهایم بیابید.
 براساس آنچه دانستیم ، موسیقی باخ در زمان آفرینش آثار ، چنانکه شایسته این هنرمند بی مثال باروک بود ، منتشر نمی شود تا همگان به نبوغش در موسیقی ، آگاهی یابند. با این همه ، او بهترین آثار را برای"موسیقی سازی"، خلق کرده است. گستره متنوعی از سازها، از جمله "کلاوسن" ،" ارگ " ، " کلاویکورد" و " ویلون " و "ویلونسل " را برای آفرینش آثاری شگرف برمی گزیند و نیز قطعاتی برای ارکستر بزرگ و گروههای همنواز کوچکتر ، پدید می آورد.
در زمینه موسیقی آوازی نیز ، آثار بسیاری برای کلیسای لوتری بر پایه نیایش های سرودگونه می سازد.موسیقی او آمیزه ای خوش آهنگ از موسیقی کنسرتوهای ایتالیایی ،  رقص فرانسوی در کنار آموزه هایی از موسیقی کلیسایی آلمانی را در ساختار خویش جای داده است. بی شک از حیث بافت موسیقایی ، پیچیده ترین "پلی فونی ها " را خلق کرده است .
بافت پلی فونیک آثار باخ چنان است که در آن هر خط ملودی به طور جداگانه دارای استقلال صوتی است . او استادانه همزمان ، چند خط ملودی متفاوت را همراه با یکدگر ، در اثر ، به وسواس و دقت هر چه تمام کنار هم ،می چیند تا از چینش بسیار پیچیده و زیبا  اثری غنی تر از هر آنچه پیش از او آفریده را پدیدار سازد . در توصیف بافت پلی فونیک منحصر به فرد او همین بس ، که علاوه بر زیبایی مثال زدنی هر خط ملودی مستقل ، در توالی آکوردی ، و همزمانی نواختن همه خطوط ، شگفتی اصلی خلق می شود . او استاد هارمونی های بغرنج و به کارگیری انواع دیسونانت فراتر از همه آهنگسازان دگر است.
به دلیل همین ویژگیهای آثار باخ است که همیشه ساخته هایش ، همچون یک منبع مهم آموزشی در دانش هارمونی و کنترپوان برای نسل های موسیقی دان پس از او به کار گرفته می شود که اگر به یاد داشته باشید در سالهای پیشین من، رابعه رضوی علوی (عسل) نیز در وبلاگ وکالیست سوپرانو در بخش آموزشهای هارمونی و کنترپوان به این آموزه های آثار باخ در آموزش این شاخه دشوار و مهم از دانش موسیقی، بسیار،اشاره کردم و آموزاندم آنچه آموختنی بود.
اما اگر به ساختار آثار باخ بنگریم نوعی یکپارچگی را در ساختار ریتمیک و ملودیک آفریده هایش می یابیم با این که ممکن است ، نتهای آراینده و خطوط ملودی بسیار پیچیده نوعی تنوع از بعد ملودیک برای آن آفریده ها ، ایجاد کند .  او گرایش کمتری به تفاوت نهادن میان آنچه در موسیقی کلیسایی خلق کرد و هر آنچه برای موسیقی غیر کلیسایی آفرید ، دارد و در واقع ، موسیقی کلیسایی اش  که دربرگیرنده برخی فرم های اپرایی چون آریا و رسیتاتیف نیز هست، نوعی تنظیم دگرباره قطعات سازی خود او به چشم می خورد  که جملگی بر پایه موسیقی غیرمذهبی آفریده است . از برخی نشانه ها و نمادها نیز در آثاری که برای نمونه برای ارگ ساخته است ، استفاده می کند که بازگشت آدم از آسمان به زمین را با نتهای پرش یابنده پایین رونده در خط ملودی بخش باس ، نشان می دهد .
آنچه باخ بدان مشهور است ، به یقین ، فرم "فوگ  " است . او همه شیوه های فوگ آفرینی را به کار می گیرد و با راه و رسمی مثال زدنی به "کوک سازها" می پردازد. در همه آوایینه ها و تنالیته های ماژور و مینور هم ، برای سازهای شستی دار ، موسیقی خلق کرده است که از جمله آنان ، می توان به 48 پرلود و فوگ بسیار مهم ، اشاره کرد.
اثر "کنسرتو براندنبورگ شماره 5 در ر ماژور "(1721) ، موومان دوم او را با هم بررسی کنیم:
نوانسی "آفتوئوزو" یا ملیح و موثر دارد  و در موومان یکم آلگرویش ، کنسرتو گروسو و فرم ریتورنلو استفاده شده است. اما موومان دوم ، برخلاف آن نخستین ، که شادمانه بود ، ضرباهنگی آرام دارد و از 3 ساز سولو و ویلونسل به همراه "کلاوسن " استفاده می شود که کار ویولنسل، اینجا نواختن مضاعف و تقویت  همان خط ملودیک اجرایی  باس ساز کلاوسن با دست چپ است . سازی که گاه سولو و گاهی همراهی کننده در این اثر است. مثلا بخش باسوکنتینوئو را در همنوایی دو ساز فلوت و ویلون ، نواخته و اصولا بخش دست راست ساز کلاوسن نوشته نشده تا نوازنده آن را خود بداهه نوازی کند ، باخ تنها شیفره ها و شماره گذاری بخش باس را نگاشته و  آکوردها باید به طور بداهه توسط خود نوازنده اجرا شوند .
در موومان دوم ، حس اجرا یکسان بوده و تا پایان ، با دو موتیف ، که همپای یکدگر ، نواخته شده و از سازی به ساز دگر ، گذر می کنند ، ارائه می شود . کار بسیار زیبای باخ ، اینجا ، وارونه کردن برخی از خطوط ملودی بوده و موتیف های ای - بی و وارونه آنها ساختاری چنین دارند :
بخش آ : فا دیز ، دو دیز ( نشانه های ر ماژور ) در کلید سل ، 4/4 : سکوت چنگ ، فا چنگ ، سی چنگ ، دو اکتاو دولاچنگ نقطه دار ، ر اکتاو سه لاچنگ ، و لا دیز 
بخش ب : فا دیز ، دو دیز در ابتدای خطوط حامل ( نشانه های ر ماژور ) در کلید سل ، 4/4 : سی اکتاو دولا چنگ بالای خط اضافه نخست بالا     
سل دیز اکتاو دولاچنگ که با خط اتصال به نت پیش از خود پیوسته در کنار ر اکتاو دولاچنگ ، دو دولاچنگ ، ر دولاچنگ، سی دولاچنگ که دو تا دوتا با خط اتصال بهم پیوسته اند ، در میزان یکم  و دو سفید در میزان دوم .
وارونه آ : فا دیز ، دو دیز در ابتدای خطوط حامل نشانه های ر ماژور در کلید سل ، 4/4 : سکوت چنگ ، دو اکتاو چنگ ، لا چنگ ، سل دیز  دولا چنگ نقطه دار ، فا سه لاچنگ و ر سیاه .  
وارونه ب : نشانه های فا دیز ، دو دیز در ابتدای خطوط حامل در کلید سل ، 4/4 : سی دولاچنگ ، ر اکتاو دو لاچنگ که با خط اتصال به هم پیوسته اند و سل دیز اکتاو دولاچنگ و لا اکتاو بر خط اضافه نخست بالا دولاچنگ  و سل اکتاو دولاچنگ و سی اکتاو بالای خط اضافه نخست بالایی دولاچنگ که جملگی با خط اتصال به هم پیوسته اند در میزان یکم ، لا اکتاو سفید در میزان دوم.
****
موومان سوم آلگروست و رقص آگین و فرم ای - بی - ای دارد ، که بخش آ در آوایینه ماژور و بخش ب در آوایینه مینور است . "فوگ گونه " است و با سوژه شادمانه ویلون ، ارائه و آنگاه مورد تقلید سازهای فلوت  و کلاوسن قرار می گرد.
نتهای ویلون سولو در کلید سل با نشانه های فا دیز و دو دیز در ابتدای حامل ، 2/4 : سکوت چنگ ، سکوت دولاچنگ ، لا دو لاچنگ ، ر اکتاو  چنگ نقطه دار ، لا دو لاچنگ ، در میزان یکم ، نتهای سی - لا - سل به شکل تریوله  و نیز فا - سل - لا تریوله در میزان دوم و ر چنگ در میزان سوم . 
این سوژه را توتی ها نیز پس از سولو می نوازند . در میانه این موومان است که فلوت ، ملودی دلنوازی را تغزلی تر در آوایینه مینور می نوازد که چنین است : نشانه های فا دیز ، دو دیز در کلید سل : سکوت چنگ ، سکوت دولاچنگ ، فا اکتاو دولاچنگ ، سی اکتاو نقطه دار چنگ ، فا اکتاو دولاچنگ میزان یکم ، سل اکتاو سفید در میزان دوم ، که با خط اتحاد به سل چنگ نقطه دار پیوسته و با سل دولاچنگ همراه است و نتهای لا اکتاو و فا و سل به شکل تریوله اجرا می شوند و همگی میزان سوم را می سازند ، سپس میزان چهارم ، با نتهای فا سفید اکتاو ، فا اکتاو چنگ نقطه دار ، فا اکتاو دولاچنگ ، و سی اکتاو چنگ نقطه دار و سل اکتاو دولاچنگ اجرا می شود تا نت می سفید اکتاو در میزان پنجم با خط اتحاد به نت می چنگ  پیوندد که در میزان ششم ، می اکتاو چنگ مزبور در کنار فا اکتاو و سل اکتاو ، با هم تریوله ای می سازند و سپس تریوله دوم  یا نتهای فا اکتاو ، سل اکتاو و می اکتاو اجرا می شود و به نت ر اکتاو چنگ در میزان هفتم می رسد .
ملودی همسان سوژه اما کمی پرکشش  و آوازی تر است . این خط را سازهای فلوت و ویلون ، کلاوسن ، نواخته و آنگاه سوژه در میانه اثر ، با نوای ساز کلاوسن ، با ملودی دلاویزی همره می شود که پیوسته با آن ، انسجام مناسبی را برای  مجموعه نتهای اجرایی این بخش ، فراهم می آورد . قسمت پایانی را نیز توتی ، قوی تر ، ارائه و موتیف ویلون را فلوت از آنچه ساز ویلون نواخته ، تقلید می کند ، دوباره بخش آ ، باز می گردد . آوایینه ماژور است و ضرباهنگی چالاک ، پس از مینور ، هر آنچه به زیبایی اجرا می شود را پایانی اندیشمندانه و خوش می بخشد .
*******
"مس سی مینور" که یوهان سباستین باخ  آن را  برای کلیسای لوتری ساخته و با متنی لاتین در فرمی قدیمی و پرشکوه با همرهی ارکستر و بخشهای آوازی در قسمتهای مختلف ، شامل آریاها و دوئت و بخش کرال می شوند ، برخی از معانی رنسانسی را این بار در پایان دوره باروک ، در کنار معانی تازه ای از متن لاتینی اش می آورد .
  موومانهای بخش "کردو" آن متفاوت از هم ، در دو بخش آمده اند : موومان یکم ، "کروسیفیکسوس" یا تصلیب مسیح است و موومان دگر ، "ات رزورکسیت" یا گاه برخاستن و رستاخیز .
کروسیفیکسوس که به بند کشیده شدن مسیح به دستان پنطیوس پیلاطس را نشان می دهد برای هر چهار خط آوازی ( باس ، تنور ، آلتو و سوپرانو)  و ارکستر کوچک سازهای زهی و دو فلوت و کنتینوئو با باس زمینه ای پایین رونده ، در شکل باسو استیناتو ، ملودی غم آلود کروماتیکی را با این نتها می نوازد :
در کلید فای خط چهارم با نشانه فا دیز و ضرباهنگ 3/2 :  میزان یکم شامل نتهای می اکتاو پایین تر سیاه  روی خط اضافه نخست از پایین در کلید فای خط چهارم و فا اکتاو پایین تر سیاه و می سیاه ، می سیاه بوده که همگی بهم پیوسته اند و آنگاه در میزان دوم ردیز سیاه ، ر دیز سیاه ، ر بکار سیاه ، ر سیاه ، ر سیاه ، ر سیاه که همگی با خط اتحاد با هم همره شده اند در میزان دوم ، سپس نتهای دو دیز سیاه ، دو دیزسیاه ، دو بکار سیاه ، دو سیاه ، دو سیاه ، دو سیاه همه  با خط اتحاد با هم همراه می شوند و میزان سوم را می سازند و سرانجام ، نتهای سی سیاه ، سی سیاه ، سی سیاه ، سی سیاه ، سی سیاه ، سی سیاه میزان پنجم را می سازد که همه با خط اتحاد به هم وصل شده اند و نت می سیاه اکتاو پایین تر ، میزان ششم را ادامه خواهد داد.
این باس زمینه را همه خوانندگان سوپرانو ، آلتو ، تنور و باس ،  مکرر می سازند تا خط ملودی خوانده شده نوعی هارمونی دیسونانس با خط ملودی اجرایی بخش باس ، بیافریند. آوایینه ای مینور و ضرباهنگی آرام ، نوانس و دینامیکی کمرنگ ، با خط ملودی پایین رونده ، نماد اندوه تصلیب مسیح است و در پایانی ناگهانی ، گذری از مینور به ماژور ، حرکتی در خط سوپرانو به شکل کروماتیک ایجاد می کند که بارقه هایی از نور و روشنایی و امیدواری را در خود نهان دارد.
ات رزوکسیت اثر در نوزایش مسیح و رستاخیزش پس از 3 روز ، در بازگشت به آسمان و پادشاهی جهان است . موومان شادمان از پایان کروسفیکسوس ، موومانی را به همراه ارکستر و  کر می نوازد که سازهای چون ترومپت با 3 نوازنده ، تیمپانی و ابوا با 2 نوازنده ، در تنالیته ماژور می نوازند ، ضرباهنگ تند است و نوای ترومپت رخشان و شادان ، رستاخیز را با نتهای بالارونده نشان می دهند که ایماژی باروکی است و شامل این نتها می شود : در کلید سل و با نشانه های فا دیز و دو دیز در  آغاز خطوط حامل و ضرباهنگ 3/4  : نت لا چنگ واژه "ات " و نت ر اکتاو چنگ و  می اکتاو چنگ واژه " ر  - سور" را در میزان نخست ، و نتهای فا چنگ اکتاو ، و تریوله سل  اکتاو - فا اکتاو - می اکتاو دو لاچنگ ، پیوسته همگی متصل به نت فا اکتاو چنگ ، حرف "ر " را می نوازند ،  و سل چنگ اکتاو ،  ادامه واژه رکزیت یعنی "اکزیت " و آنگاه ، فا اکتاو ،حرف " ر" از واژه رزورکسیت " ، و می اکتاو چنگ " زو" ،در  میزان دوم و نتهای ر اکتاو سیاه   حرف " ر " و آنگاه لا سیاه ،"اکزیت " را در میزان سوم اجرا می کنند. 
در نوشتار آینده به بررسی "سوییت باروک از جمله سوییت باخ " و نیز "کرال و کانتات کلیسایی " خواهم پرداخت. 
تمامی نوشتارهای را در شکل گفتاری و صوتی در یکتا کانال رسمی من ، رابعه رضوی علوی ( عسل ) ، نویسنده  و گوینده و آموزگار تمامی آموزشهایم در آرشیو تابستان 2016 بیابید .
rabeahrazaviofficial@
rabeahrazavi@

مشخصات

  • منبع: http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir/post/43
  • کلمات کلیدی: اکتاو ,سیاه ,میزان ,دولاچنگ ,موسیقی ,نتهای ,اکتاو دولاچنگ ,رضوی علوی ,رابعه رضوی ,اضافه نخست ,خطوط حامل ,آموزگار تمامی آموزشهایم ,آثار یوهان سبا
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

تبلیغات

محل تبلیغات شما
محل تبلیغات شما

آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین ارسال ها

عکس آقای خامنه ای

آخرین جستجو ها